Tomasz Gizbert-Studnicki, Interpretacja wzorców konstytucyjnych z perspektywy filozofii prawa

Konstytucja RP, podobnie jak konstytucje innych państw, zawiera przepisy o różnorodnym charakterze. Przepisy te formułują rozmaitego rodzaju normy, a w tym normy zachowania, normy kompetencyjne, normy programowe, zasady prawne itd. Jak sądzę, problemy interpretacyjne związane z poszczególnymi rodzajami przepisów konstytucyjnych są, przynajmniej częściowo, odmienne. Specyfika tych rodzajów przepisów jest, w moim przekonaniu, w niedostatecznym stopniu uwzględniana w opracowaniach dotyczących interpretacji Konstytucji. Celem moim jest rozważenie wybranych zagadnień wykładni tych przepisów Konstytucji, które formułują wzorce stanowiące podstawę oceny konstytucyjności ustaw. Z punktu tego celu wystarczające jest wyróżnienie dwóch typów przepisów Konstytucji, a mianowicie przepisów formułujących reguły oraz przepisów formułujących takie właśnie wzorce.

pobierz pdf

Mauro Barberis Ewolucja, konstytucja, bezpieczeństwo.
Zarys teorii prawdziwie realistycznej
(tłumaczenie z języka francuskiego: Marcin Krzemiński i Oskar Pogorzelski, redakcja Andrzej Grabowski)

Przez „teorię prawdziwie realistyczną” (t héorie réellement réaliste , dalej: TRR) rozumiemy teorię, która nie ogranicza się do uznania, że sędziowie tworzą prawo, jak zwykło się obecnie powszechnie uważać, lecz taką teorię, która na wzór teorii Ronalda Dworkina przesuwa „stolicę imperium prawa” z legislatywy na sądownictwo. Tak naprawdę, nikt nie t worzy prawa: sędziowie je ustanawiają rozsądzając poszczególne sprawy, legislatorzy – ograniczając swobodne uznanie administracyjne i właśnie sędziowskie, ustrojodawcy – ograniczając arbitralność legislacyjną itd. W pierwszej części przedstawimy TRR jako formę ewolucjonizmu. Po pierwsze dlatego, że TRR odrzuca kreacjonizm – naiwną ideę, że można tworzyć prawo e x nihilo . Po drugie, ponieważ adaptuje do prawa niektóre idee Karola Darwina. Druga część wykładu będzie szkicem ewolucji prawa, od jego stanu zwanego „sądowym”, do stanów zwanych „legislacyjnym” i „konstytucyjnym”. W trzecia części zastosujemy TRR do bardzo aktualnego zagadnienia: odnalezienia równowagi między wolnością a bezpieczeństwem podczas walki z terroryzmem.

pobierz pdf